ઈસ્લામ ઝંખે છે, પ્રહલાદને
ભગવાન શ્રી કૃષ્ણને પૂર્ણ પુરુષોત્તમ કહેવામાં આવે છે. તે ચોસઠ કળાઓના સ્વામી અને ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાન, બધું જ જાણનાર હતા. જીવનમાં આવી સંપૂર્ણતાની પ્રાપ્તિ કોને ન ગમે? પરંતુ બધું જાણ્યા બાદ એ બધું જ જોવું અને જીરવવું કૃષ્ણ માટે કદાચ સૌથી વધુ દુ:ખદાયક હતું. મતબલ, ભયંકર દુ:ખ અને ગ્લાનિ લાવતી સંપૂર્ણતા કરતાં અપૂર્ણતાનો આનંદ અનેરો છે, જે ક્યારેય સંપૂર્ણતામાંથી ન મળે. આવી અપૂર્ણતા જ કંઈક નવું કરવાની પ્રેરણા આપે છે. પૂર્ણતા પામ્યા પછી કરવાનું શું? કંઈ નહીં!
એક તરફ, ઇરફાન ખાનનો વિવાદ અને તેની સામેના ફતવાની ચર્ચાઓ શમી નથી, ત્યાં રમઝાન દરમિયાન ઓલેન્ડો, બાંગ્લાદેશ, બગદાદ બાદ હવે એક જ દિવસમાં સઉદી અરબમાં ત્રણ આતંકી હુમલા થાય છે. ઇસ્લામના પ્રસારક પયગંબર સાહેબની મસ્જિદને પણ આતંકીઓ છોડતા નથી. યાદ રહે, આ તમામ શહેરો મુસ્લિમ વસ્તીવાળા છે. તેમાંય મદિના તો મક્કા પછીનું બીજા ક્રમનું સૌથી મહત્ત્વનું ધાર્મિક સ્થળ છે.
અલબત્ત, આ હુમલાની જવાબદારી કોઈએ સ્વીકારી નથી, પણ આ બધું થાય છે, જિહાદના નામે. અને તેથી જ આ આતંકીઓ જિહાદ અને મુજાહીદ્દીન શબ્દોના વાસ્તવિક અર્થનું અવમૂલ્યન કરી રહ્યા છે, તેને બદનામ કરી રહ્યા છે, પણ શું ખરેખર ઇસ્લામ આત્મઘાતની છૂટ આપે છે? હુમલાખોરો કદાચ નહીં જાણતા હોય કે આવા આત્મઘાતને કુરાનમાં પાપ ગણવામાં આવ્યું છે અને તેનાથી જન્નત નથી મળતી, પરંતુ અતિધર્માંધતામાં ગળાડૂબ આતંકીઓ જિહાદ અને મુજાહીદ્દીન જેવા પાક શબ્દોને પણ અપવિત્રતાનું ગ્રહણ લગાડી રહ્યા છે. છતાં, ઇરફાનને ઠમઠોરનારાઓનાં લોહી જાણે ઠંડા પડી ગયાં છે!
વિશ્વ સમસ્તમાં જિહાદના નામે નીકળી પડેલા આતંકીઓ પોતાને મુજાહીદ્દીન ગણાવી રહ્યા છે, પરંતુ તેમનો મૂળ હેતુ તો વિશ્વ સમસ્તમાં ‘પોતાની’ ઇસ્લામિક સંપૂર્ણતા સ્થાપિત કરવાનો જ છે. સ્વાભાવિક વાત છે કે દિવસમાં એક વખતના પરમાત્માના અનુષ્ઠાન કરતાં પાંચ વખતનું અનુષ્ઠાન અતિધાર્મિકતાનું પ્રેરક બની શકે અને તેમાંય જો અંધશ્રદ્ધા ભળે, તો એ કટ્ટરતાનું કારક બની શકે છે. (અલબત્ત, આતંકીઓ તો અલ્લાહનું નામ વટાવી જાણે, પ્રાર્થના તો શાયદ તેમના માટે દૂરની વાત ગણાય!)
મૂળ અરેબિક શબ્દ જ’હાદ, જે પાછળથી જિહાદ તરીકે ઓળખાયો, તેનો કુરાનમાં અર્થ કરવામાં આવ્યો છે, ‘Striving with one's self and one's money, in cause of God.' મતલબ, ‘ઈશ્વરીય કાર્ય માટે જાતનું અને ખુદનાં નાણાંનું સમર્પણ.’ આવી જિહાદ કરનાર વ્યક્તિ એટલે મુજાહીદ્દીન. આનો અર્થ એવો જરા પણ નહીં કે, આત્મહત્યા કરવી કે બીજાઓનો ભોગ લેવો.
કુરાનની અયાતોમાં કુલ 164 વખત જિહાદનો મર્મ સમજાવાયો છે. 11મી સદીમાં લખાયેલા ‘હિસ્ટ્રી ઑફ બગદાદ’ નામના ગ્રંથમાં અલ-ખતિબ-અલ-બગદાદી જિહાદના બે પ્રકાર ગણાવે છે. અલ-જિહાદ-અલ-અસગર એટલે કે ધર્મ અને અન્યાય માટે લડવું અને બીજું, અલ-જિહાદ-અલ-અકબર એટલે કે, ખુદની અંદર રહેલા સેતાનને મારવો. તેમાંય અલ-જિહાદ-અલ-અકબરને વધુ મહત્ત્વ અપાયું છે.
ઇસ્લામિક વિદ્વાન મજિદ ખદ્દુરીના મતે આંતરિક સેતાન પર કાબૂ કરવા ઉપરાંત સત્ય બોલવું (જિહાદ બિલ લિસન), સત્કર્મ કરવાં (જિહાદ બિલ યદ) અને ઇશ્વરની રાહ પર ચાલવું (જિહાદ બિલ સૈફ) સાચા અર્થમાં જિહાદ છે. આ ઉપરાંત, અભ્યાસ માટે જિહાદ-અલ-તરબિયાહ અને જિહાદ-અલ-દાવા એટલે કે ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ જિહાદ પણ વાસ્તવિક અર્થમાં જિહાદ જ છે.
પરંતુ અલકાયદા અને ઇસ્લામિક સ્ટેટ જેવાં આતંકી સંગઠનોના ઉદય બાદ જિહાદનો અર્થ બદલાઈ ગયો છે અને પરિણામે હવે જિહાદ-અલ-નિકાહ અને લવ જિહાદ જેવાં જિહાદનાં વરવાં રૂપો અસ્તિત્વમાં આવ્યાં છે. આઈએસના અાતંકીઓના દૈહિક મનોરંજન માટે ઑગસ્ટ, 2014માં ત્રણ પશ્ચિમી છોકરીઓ જિહાદ-અલ-નિકાહના નામે ગઈ હતી.
આજે મોટા ભાગનાં મુસ્લિમરાષ્ટ્રોમાં અરાજકતા વ્યાપેલી છે. જેનું ઉદાહરણ અફઘાનિસ્તાનમાં આખી દુનિયાએ જોયું અને હવે આર્થિકસ્રોત જેવા સઉદી અરબને આતંકીઓ ધ્રુજાવી રહ્યા છે. અમેરિકા અને રશિયાએ પોષેલા આતંકીઓ તેમની જ સામે બાંયો ચઢાવે છે અને નવાં નવાં આતંકી સંગઠનો ફૂટી રહ્યાં છે. માત્ર પાકિસ્તાનમાં જ આવાં 12 સ્થાનિક, 48 આંતરરાષ્ટ્રીય સહિતનાં આતંકી સંગઠનોએ રાફડો બનાવ્યો છે અને ઊધઈની જેમ તેને અંદરથી કોરી રહ્યાં છે. ‘ભારતમાં જિહાદ’ માટે પાકિસ્તાનમાં પ્રતિબંધિત સંગઠન જૈશ-એ-મોહમ્મદના નુમાઇન્દાઓ ખુલ્લેઆમ ઉઘરાણાં કરી રહ્યા છે.
...હવે, ધારો કે જે જિહાદના નામે વિશ્વસમસ્તમાં ઇસ્લામની સત્તા સ્થાપવા આ આતંકીઓ નીકળી પડ્યા છે, એ સત્તા સ્થપાઈ ગઈ પછી શું? માની લઈએ કે સમગ્ર વિશ્વમાં ‘આતંકીઓનો ઇસ્લામ’, રિપીટ, ‘આતંકીઓનો ઇસ્લામ’ સ્થપાઈ ગયો, પછી..?
પછી તેમાં ધાર્મિક સત્તા મેળવવાની હોડ જામે, નેતા બનવાની હરીફાઈ થાય. ડાર્વિનના ઉત્ક્રાંતિવાદમાં એક મુદ્દો ‘અસ્તિત્વ માટેના જીવનસંઘર્ષ’નો છે. વિશ્વ સમસ્તની સત્તા કોને ન ગમે? મધ્યકાલીન યુરોપમાં થયેલાં ક્રુસેડ્સ યાને ધર્મયુદ્ધો આંતરિક જ હતાં. શાયદ અહીં પણ આંતરિક વિગ્રહો ફાટી નીકળે...
પછી પરિણામ..?
ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે સત્તા માટે થયેલાં ભીષણ યુદ્ધો ભયંકર વિનાશ વેરનારાં હોય છે અને આવા યુદ્ધ પછીની શાંતિ હૃદયને કોરી ખાનારી હોય છે. મહાભારતથી માંડી કલિંગ સુધીનાં યુદ્ધો અને અર્જુનથી માંડી અશોક કે સિકંદર સુધીના સમ્રાટોના દાખલા આપણી સામે છે. તેમણે હાંસલ કરેલી જીતનો આનંદ વહેંચવા માટે તેમનાં પોતીકાં પણ ઘણાં દૂર રહી ગયાં હોય છે.
આ સિવાયની એક અન્ય શક્યતા...
અમેરિકાએ અફઘાનિસ્તાનમાં 12 વર્ષ યુદ્ધ કર્યું. તાલિબાન હજી પણ છે. ઊલટાં, ઇસ્લામિક સંગઠન અને જમાત-ઉદ-દાવા કે તહેરિક-એ-ઇસ્લામ જેવાં અનેક આતંકી સંગઠનો ફૂટી નીકળ્યાં છે. પ્રહલાદ હંમેશાં દાનવકુળમાં જ જન્મ્યો છે. આવા વૈચારિક પ્રહલાદોની આજે ઇસ્લામને પણ જરૂર છે. હા, વૈચારિક એટલા માટે કે તે અલ્લાહના પ્રત્યેક બંદાના મનમાં જન્મે. આવા પ્રહલાદો જ આતંકરૂપી હિરણ્યકશ્યપને નાથવા માટે કારણભૂત બની શકે તેમ છે. અને જો ખુદ ઇસ્લામ અને મુસ્લિમો આતંકવાદરૂપી આ દાનવ સામે જિહાદ નહીં ચલાવે, તો બીજા કોઈની તેને ડામવાની તાકાત પણ નથી જ નથી...
પિંચિંગ થૉટ : આત્મહત્યા કરનારે કુદરતી ક્રમ કરતાં વહેલી જિંદગી ટૂંકાવી નાખી ગણાય, તેથી હું (અલ્લાહ) તેના જન્નતમાં પ્રવેશ પર પાબંદી લગાવું છું.
(Sahih Bukhari, vol-2, book-23, Hadith-445)
WA : +91 98 98 216 516
E-mail : amit.radia99@gmail.com
Twitter : Amit_Radia